Co to jest lateralizacja?

Ocena użytkowników: / 0
SłabyŚwietny 

Rodzaje lateralizacjiRodzice posyłając dziecko do szkoły oczekują od niego dobrych wyników w nauce. Złe wyniki, trudności powodują, że dzieci nie lubią szkoły. Niepowodzenia szkolne mają duży wpływ na rozwój psychiczny młodego człowieka, na kształtowanie się wiary we własne siły. W przypadku dzieci rozpoczynających edukację szkolną bardzo ważne jest określenie lateralizacji, gdyż jej zaburzenia stanowią przyczynę trudności i niepowodzeń szkolnych.
Lateralizacja rozwija się w ciągu życia osobniczego. W różnym okresie ustala się dominacja jednej z półkul mózgowych dla odmiennych czynności psychicznych i motorycznych. Dziecko rodzi się z określonym genotypem - predyspozycją do danego modelu lateralizacji. W ciągu życia ustala się fenotyp, czyli model lateralizacji będący wypadkową genotypu i skutków oddziaływania środowiska zewnętrznego i wewnętrznego.
Rozwój lateralizacji ciała rozpoczyna się już w okresie płodowym wraz z rozwojem lateralizacji mózgu. Po urodzeniu dość długo dzieci nie przejawiają żadnej wyraźnej lateralizacji i poniżej 4-5 miesiąca życia są bilateralne (obustronne). Pierwsze przejawy konsekwentnej stronności pojawiają się około 7-8 miesiąca życia.
Przewaga jednej ręki nad drugą staje się wyraźna u wielu dzieci już około 4 roku życia. Ujawnia się to zwłaszcza w przypadku praworęczności, a ściślej mówiąc prawostronności. U dzieci z lewostronną lub skrzyżowaną lateralizacją rzadko można zaobserwować oznaki ostatecznego wyboru dominującej części ciała.
Chciałabym przybliżyć problematykę lateralizacji u dzieci w wieku szkolno-przedszkolnym i wpływu tych uwarunkowań na niepowodzenia szkolne.
Czym więc jest lateralizacja? Lateralizacja to inaczej stronność ciała. Przejawia się jako preferencja do używania ręki, nogi i oka znajdujących się po jednej (niekoniecznie tej samej!) stronie ciała.
Jest związana z dominowaniem jednej z półkul mózgowych.

Wyróżnia się następujące rodzaje lateralizacji:

  • prawostronna: przejawia się dominacją prawej ręki, oka i nogi, świadczy o dominacji półkuli lewej
  • lewostronna - przejawia się dominacją lewej ręki, oka i nogi, świadczy o dominacji półkuli prawej
  • niejednorodna (skrzyżowana) – polega na wyraźnej czynnościowej przewadze narządów ruchu i zmysłu znajdujących się po obu stronach ciała, np. prawa ręka – lewe oko
  • nieustalona – brak ustalonej dominacji poszczególnych narządów ruchu i zmysłu

RODZICU, ZWRÓĆ UWAGĘ!
Na zachowania dziecka w różnych sytuacjach dnia codziennego, które będą cennym źródłem informacji:

  • Którą ręką dziecko rysuje?
  • Którą ręką/nogą dziecko rzuca/kopie piłkę?
  • Którą ręką dziecko trzyma rakietkę do gry w ping – ponga?
  • Którą ręką dziecko się czesze?
  • Którą ręką dziecko trzyma szczoteczkę, myjąc zęby?
  • Którą ręka dziecko temperuje ołówek?
  • Którą ręką dziecko trzyma łyżkę w czasie jedzenia?
  • Przy użyciu której ręki dziecko posługuje się nożem w czasie jedzenia?
  • Którą ręką zdejmuje czapkę?
  • Którą rękę dziecko trzyma wyżej w czasie grabienia?
  • W której ręce niesie cięższy pakunek (gdy niesie jednocześnie dwie paczki)?
  • Którą nogą rozpoczyna ślizganie się, skakanie na jednej nodze?

Są to niektóre ważniejsze przykłady.

Drogi rodzicu, jeżeli Twoje dziecko czynności jedzenia, rysowania, mycia zębów itp. wykonuje lewą lub naprzemiennie lewą i prawą ręką, zasięgnij opinii specjalisty, aby upewnić się, w jaki sposób pomóc dziecku. Warto takie informacje przekazać nauczycielowi - wychowawcy. Jeśli pojawią się pierwsze trudności w nauce, konieczne jest ścisłe współdziałanie rodziców ze szkołą, z nauczycielem, często również z nauczycielem terapeutą i poradnią psychologiczno - pedagogiczną.